تهران_ خیابان ستارخان_ نرسیده به خیابان باقرخان_ کوچه آفرند_ بعد از تقاطع فرزین _ پلاک 22 طبقه سوم تهران_ خیابان ستارخان_ نرسیده به خیابان باقرخان_ کوچه آفرند_ بعد از تقاطع فرزین _ پلاک 22 طبقه سوم
تلفن همراه مدیریت : 09121259904 - 09125578911       تلفن ثابت : 65534604 - 021     تلفن همراه مدیریت  : 09121259904 - 09125578911
         تلفن ثابت :65519359
- 65534604 - 021
گروه خبري : آخرین اخبار
تاريخ انتشار : 1398/10/28 - 09:38
كد :118

اصول طراحی پارک کودک

فضاهای سبز شهری و پارک‌ها نوعی از سطوح شهری مورد نیاز شهروندان هستند که انواع مختلفی دارند. یکی از انواع پارک‌های شهری که امروزه در کشورهای مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته پارک کودک است که با هدف بهبود گذران اوقات فراغت کودکان، آموزش کودکان و توسعه فضاهای شهری آموزش‌دهنده احداث می‌شوند.

فضاهای سبز شهری و پارک‌ها نوعی از سطوح شهری مورد نیاز شهروندان هستند که انواع مختلفی دارند. یکی از انواع پارک‌های شهری که امروزه در کشورهای مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته پارک کودک است که با هدف بهبود گذران اوقات فراغت کودکان، آموزش کودکان و توسعه فضاهای شهری آموزش‌دهنده احداث می‌شوند. با توجه به اهمیت بازی در دوران کودکی و نقشی که این امر در تقویت روحیه کودکان، کاهش استرس و افزایش قابلیت‌های فردی کودکان دارد توجه به محیط‌های بازی و فراغتی کودکان امری بسیار ضروری است. این در حالی است که پارک کودک به مفهوم واقعی در شهرهای ما ایجاد نشده است. لذا در این نوشته به معرفی پارک کودک، جایگاه آن در میان پارک‌های شهری و ضوابط خاص این فضاها خواهیم پرداخت.

اصول طراحی پارک کودک

فضاهای اصلی پارک کودک

در نگرشی کلی، این نوع پارک‌ها دارای فضاهای زیر هستند:
فضاهای طبیعی برخوردار از درخت، آب و موجودات زنده
فضاهای باز و گسترده‌ای که بچه‌ها بتوانند به اندازه دلخواه در آن بدوند، به بازی‌های غیررسمی بپردازند و انرژی درونی‌شان را تخلیه کنند.
فضاهایی برای ماجراجویی؛ این‌ها فضاهایی هستند که قوه تجسم و تخیل کودکان به واسطه بودن در این فضاها تقویت می‌شود.
فضاهای مخفی، نظیر مازها، خانه‌های درختی و… که استقلال کودکان از طریق این فضاها رشد می‌یابد
انواع زمین‌های بازی که در ادامه شرح داده‌می‌شود.

انواع زمین‌های بازی در پارک کودک

زمین‌های بازی خلاقانه

خلاقیت در طراحی زمین‌های بازی بسیار اهمیت دارد. باید به کودکان امکان ساخت و ایجاد اشکال و چیدمان‌های جدید را داد، چراکه به دلیل انعطاف‌پذیری با خواست کودکان، در رشد جسمی و شناخت آنان از محیط بسیار مؤثر است.

زمین بازی شنی

باید توجه داشت که زمین‌های آسفالت یا بتونی به علت عدم خاصیت ضربه‌گیری، برای زمین بازی کودکان مناسب نیستند. برای نرم و قابل استفاده کردن سطح زمین بازی می‌توان از خاک‌اره، تراشه‌های چوب، کاه، شن و ماسه مناسب استفاده کرد. علف و چمن نیز چندان مناسب نیستند. لذت لمس شن هرگز از ذهن کودکان نخواهد رفت و آنها با آن به اوج احساس خود می‌رسند. محوطه شنی منبع سرگرمی برای خردسالان و کودکان دبستانی را نیز فراهم می‌آورد (همان).

 
زمین‌های بازی مرتبط با بازی‌های بومی و سنتی: در طراحی پارک کودک می‌توان بخش‌هایی را ملهم از بازی‌های قدیمی و بومی طراحی کرد، از جمله طراحی فضاهایی برای بازی لی‌لی و…اصول طراحی خانه و مهد کودک
در دنیای امروز کودکان جایگاهی ویژه دارند و می توان آینده ملتها و جایگاه جهانی آنان را در گرو کیفیت تربیت کودکانشان دانست. فنون و روش‌های آموزش در کشورهای پیشرفته رشد و شکوفایی استعدادهای ذاتی کودکان را هدف قرار داده است. در این راستا کودک و راهنمای او باید از توانایی‌ها و نیازهای روحی و جسمی کودک شناخت لازم را به دست آورد و سپس در محیطی مناسب در جهت رشد و توسعه این توانایی ها گام بردارد.

لیست قیمت وسایل بازی کودکان

محیط مناسب برای بازی کودک 

منظور از محیط مناسب، محیطی است که کودک می‌توانند آزادانه در آن بدود، بازی کند و با توجه به فطرت خویش به جستجو و تجربه بپردازد. این فضا باید امنیت و حفاظت لازم را نیز برای کودک فراهم آورد و ابزار لازم را در اختیار او قرار دهد. خانه کودکان و مهد کودک فضای ویژه کودکان است که امکانات لازم برای تحقق اهداف تربیتی و رفتاری کودک را به بهترین شکل تامین می‌کند.

طراحی خانه کودک

استفاده کنندگان خانه کودک گروه سنی 3 تا 10 سال را شامل می‌شود. یکی از مهمترین اصولی که همواره مورد توجه معماران باید قرار گیرد، تلفیق معماری و طبیعت و ایجاد فضاهایی انعطاف پذیر و متنوع در طراحی خانه کودک است. فضاهای طراحی شده در خانه کودک باید بر اساس نیازهای روحی و جسمی کودکان ایجاد شوند. از این رو توجه به استانداردهای طراحی و ضوابط فضاهای ویژه کودکان بسیار حائز اهمیت است. از سوی دیگر بسیاری از پژوهش های حوزه کودک به وجه اکتسابی رشد و یادگیری می پردازد. فلسفه های متنوع آموزشی نظیر تجربه گرایی، طبیعت گرایی، رفتار گرایی و … نتیجه همین پژوهش ها است.

دیدگاه های نوین از جمله آموزش خلاق، یادگیری بازی محور و یادگیری فرآیندی را مبتنی بر خلاقیت و ابتکار کودک می داند که تحت تاثیر محیط فیزیکی و اجتماعی شکل می گیرد. در پی طراحی این شیوه های یادگیری، خلق فضاهایی برای میزبانی این شیوه ها ضروری است. طراحی فضاهای عمومی دوستدار کودک و پیش از آن جنبش ساخت زمینهای باز از یک طرف، توسعه مدارس باز، مدارس چند هسته ای، مدارس اجتماعی از طرف دیگر و خلق موزها، فرهنگسراها و پارک های اختصاصی کودکان همه پاسخی به این ضرورت است.

 چرا کودکان به بازی در فضای باز نیاز دارند

بازی در فضای باز، سیستم ایمنی کودکان را بهبود بخشیده، فعالیت جسمانی آنان را ارتقاء داده، تخیل و خلاقیتشان را برانگیخته و از همه مهمتر، هنگام بازی که تمام حواسشان را به کار می گیرند، به آنان حس سرزندگی می بخشد. این مزایا شامل تقویت تفکر انتقادی و مهارتهای حل مساله و تاکید بر احترام به طبیعت و جانداران دیگر نیز می شود. پروژه های تحقیقاتی متعددی برای حمایت از این موارد توسط روانشناسان تهیه شده است. ریچارد لوو، روزنامه نگار و نویسنده هشت کتاب از جمله “قانون طبیعت: پیوند با زندگی در عصر مجازی”، در گزارشی به درگیر کردن کودکان با طبیعت پرداخته است.

 نخست ایمنی
پس از ورود به گام اول، فرآیند طراحی با تثبیت مکانی مخصوص کودکان شروع می شود. یک فضای بازی ایمن بایستی دور از مسیرهای شلوغ، هم پیاده رو و هم سواره روها و منابع آبی خطرناک قرار گیرد. اما این نکته، ضرورتاً به معنای استفاده از پرچین ها و حصارهای بلند نیست. هنگامی که بحث کودکان مطرح می شود، ایمنی در درجه اول اهمیت قرار می گیرد، اما در هر صورت، وظیفه طراحی بر عهده معمار منظر است. یک گودال باغچه، نمونه ارزشمندی از تعریف یک فضا در دل توپوگرافی است که کاربرد آن نسبت به یک حصار معمولی، ارجحیت دارد.تحرک یکی از مهمترین ارکان رشد و سلامت  کودکان است. اما کوچک بودن خانه ها و زندگی آپارتمان نشینی این امکان را از آنها سلب می کند. این جا است که نقش پارک ها و زمین های بازی در رشد سالم کودکان پررنگ شده و توجه به ایمنی این فضاها بخشی از وظایف والدین می شود.

استاندارد زمین بازی کودکان 

بر اساس استانداردهای جهانی فضای بازی کودکان باید به سه بخش سنی برای کودکان زیر 3 سال، کودکان 3 تا 9 سال و کودکان بزرگتر از 9 سال تقسیم شود. چرا که ویژگی ها و نیازهای سنی این سه گروه بسیار متفاوت است و بازی کودکان کوچکتر با کودکان بزرگتر می تواند خطرآفرین باشد. اما پایین بودن سرانه فضای سبز در بیشتر شهرهای ما این امکان را ایجاد نمی کند و در بیشتر موارد معمولا زمین بازی بچه ها برای همه سنین یکی است. پس چاره ای نیست جز این که بزرگترها توجه و نظارت خود را بیشتر کنند. با کمی توجه و رعایت نکاتی ایمنی در همین فضاهای محدود هم می توان ایمنی بچه ها را تا حد زیادی تامین کرد.

وسایل مورد نیاز خانه بازی کودک

مهمترین نکته برای طراحی این فضاها این است که کودکان درک درستی از خطر ندارند و معمولا نمی توانند خطرات جدی که پیش رویشان است را به موقع و درست تشخیص داده و عکس العمل نشان دهند به ویژه هنگامی که غرق هیجان بازی هستند و تمام تمرکزشان روی بازی است. بنابراین بهتر است با طراحی درست احتمال خطر را پایین آورد. نخستین نکته مهم در مورد فضاهای بازی در پارک ها این است که باید از مسیر ماشین رو فاصله داشته باشد یا به وسیله فضای سبز یا حصار از خیابان جدا شده باشد تا کودکان هنگام بازی یا زمان دویدن دنبال هم یا توپ ناگهان وارد مسیر خودروها نشوند.

اهمیت ایمنی زمین بازی کودکان 

ایمنی کف زمین بازی یکی از مهمترین نکات است. زمین بازی کودکان به ویژه در جایی که وسایل بازی تعبیه شده است بهتر است از بافتی انتخاب شود که نرم باشد و در صورت زمین خوردن یا سقوط بچه ها از روی وسایل بازی آسیب را به حداقل برساند. فوم های مخصوص این فضاها بهترین و آسفالت و سنگ فرش و سیمان بدترین انتخاب برای این فضا است. حتی خاک فشرده و چمن هم نامناسب هستند. همچنین کف فضای بازی باید به طور مرتب بازرسی شود تا با وجود شکستگی، فرورفتگی، برجستگی، وجود ریشه گیاهان یا پایه بیرون زده یک اسباب بازی باعث زمین خوردن بچه ها هنگام بازی نشوند.

وسایل بازی پارکی 

وسایلی با قسمت های متحرک نظیر تاب و الاکلنگ نباید دارای قسمتی باشند که دست یا سایر قسمتهای بدن بچه ها را به اصطلاح گاز بگیرند. همچنین باید در جایی که الاکلنگ به زمین برخورد می کند یک فنر فشرده یا لاستیک تعبیه شده باشد تا ضرب برخورد را بگیرد و مانع پرت شدن بچه بشود. اسباب بازی ها باید به طور مرتب برای پوسیدگی، زنگ زدگی و شکستگی بررسی شوند. همچنین باید دقت شود برای پوشش گیاهی اطراف بازیگاه کودکان از گیاهان سمی و خاردار استفاده نشود. آب نما ها باید کمتر از 30 سانتی متر عمق داشته باشند. آب شرب سالم باید به فاصله کم در دسترس کودک باشد و آب غیرشربی که برای آبیاری فضای سبز استفاده می شود باید دور از دسترس کودکان باشد. سیم کشی برقی که برای روشنایی محیط یا کار کردن وسایلی مانند فواره ها کار گذاشته شده باید کاملا محافظت شده و استاندارد باشد تا از برق گرفتگی پیشگیری کند. در پایان فراموش نکنید شما هم با احساس مسئولیت و گزارش به موقع مشکلات ایمنی که در بازیگاه و پارک می بینید به مسئولان پارک یا بازیگاه و درخواست رفع معایب می توانید در ایمنی کودکان خود و دیگران در این فضاها نقش داشته باشید.